De held dichtbij

Geschreven door Michel Koreman woensdag 12 oktober 2011 09:23

Dit jaar is het thema van de Kinderboekenweek superhelden. In mijn jeugd bewonderde ik natuurlijk ook helden. Toen ik een jaar of 10 was, kreeg ik het boekje Willem van Hanegem - Voetballessen in techniek, taktiek en ... kromme ballen.

Een pocket met op de voorkant Willem van Hanegem, getekend door Dik Bruynesteyn, die te midden van bekende Nederlandse voetballers in een Oranjeshirt stond hoog te houden. Van de inhoud zijn het vooral de illustraties die me bij zijn gebleven. Ik kan me niet herinneren dat ik van Willems voetballessen iets heb opgestoken. Maar ik had wel een held. En ook al speelde hij in de late herfst van zijn carrière, het boek en de verhalen van mijn vader over hem gaven ‘de Kromme’ voor mij mythische proporties.

Nu was al in mijn tijd bekend dat Willem van Hanegem niet het meest optimale zicht had in het veld. Tactisch wel, maar optisch zeker niet. Willem zou eigenlijk een bril moeten dragen, maar ik vermoed dat na de Argentijnse voet die ooit de bril van Joop van Daele vermorzelde - na diens legendarische doelpunt in 1970 - Willem wat huiverig was.

Decennia na Van Hanegems glorietijd, draagt hij altijd een bril die bij hem past. Dat is in ieder geval de pay-off van Eye Wish Groeneveld, de opticienketen waar hij reclame voor maakt. Naast Willem doen nog twee voetbalhelden mee, de broers René en Willy Van de Kerkhof. Slechtziendheid lijkt dus een probleem bij bejubelde ex-voetballers, maar als we de commercials moeten geloven is het ook met het gehoor van onze helden slecht gesteld. Zo verlaat Ruud Gullit een Beter Horen-winkel met een gehoorapparaat (en zijn karakteristieke rastakrullen van vroeger). Ook in het buitenland treden sporthelden veelvuldig op in commercials. In Brazilië prijst Pele Viagra aan. Eric Cantona is vandaag de dag drukker voor de camera dan hij ooit was in het veld. Geen van deze mannen voetbalt nog, maar nog altijd hebben ze een heldenstatus waardoor ze regelmatig opduiken in commercials.

Bedrijven schakelen helden niet voor niets in. Ze doen dat om hun product kracht bij te zetten en klanten te overtuigen.

Een andere visie op helden kreeg ik toen ik onlangs samen met mijn kinderen naar het Jeugdjournaal keek. In die aflevering gaf de oud-politicus en jeugdboekenschrijver Jan Terlouw een handige checklist: wat zijn de minimumeisen van een held?

Als je je geweten kunt volgen.

Als je durft te zeggen wat je moet zeggen.

Als je niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen in de bres durft te springen.

Als je kunt doen wat je moet doen.

Je hoeft dus geen uitzonderlijke sportprestatie geleverd te hebben. En/of een miljoenenpubliek tot extase gebracht te hebben. De held van vandaag kan iedereen zijn en zowel een individu zijn als een collectief. Zo voeren steeds meer bedrijven een actief MVO-beleid. Maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen: iets terug doen voor de samenleving. Niet alleen vanuit de naam van het bedrijf, maar ook voor en samen met de werknemers die initiatieven kunnen ontwikkelen en zich meer gewaardeerd voelen. Die binding krijgen met hun werkgever, de bedrijfsnaam vol trots uitdragen en zich nuttig maken en voelen voor anderen.

Voor deze helden zal er geen uitgever in de rij staan om een mooi boek te maken met illustraties van een begenadigd illustrator als Dik Bruynesteyn. Ook zal ze niet tegen een riante vergoeding een rol worden aangeboden in een commercial van een opticien. Maar ik adviseer bedrijven wel om trots te zijn op wat ze doen en die trots te delen met de samenleving. We hebben in Nederland een slecht klimaat als het gaat om heldenverering. Daar moet misschien maar eens verandering in komen. De held van vandaag is dichterbij dan we denken.

Michel Koreman - Concept Director